یکشنبه, 08 اسفند 1395 ساعت 04:07

تعریف بازار و بازار الکترونیک

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

تعاریف بازار، بازار الکترونیک

بازار واژه‌ای است که امروزه در بسیاری مجالس از آن سخن به میان می‌آید.به عقيده هايک بازار همانند جامعه انساني، نهاد خودجوشی است که جريان تحول هزاران ساله‌ای را پشت سر گذاشته است.

بازار به دنبال هزاران سال تجربه انسان‌ها، از طريق آزمون‌وخطا در زمينه چگونگي توليد مادي، به‌صورت کارآمدترين  شيوه توليدي درآمده است.مکانیسم بازار، يک نظم خودانگیخته و  بنيادي است که از طريق آن مردم می‌توانند با  يکديگر مراوده داشته باشند و به فعالیت‌هایی که منافع متقابل دارد بپردازند. همواره ميان مفهوم بازار به‌عنوان یک ‌نهاد و به‌عنوان نظام، آميزشي به وجود می‌آید که منجر به  برداشت‌های  اشتباه آميزي  می‌شود. براي تعريف بازار به‌عنوان یک‌نهاد، بايد سه شرط وجود داشته باشد:

  1. بازار به‌عنوان فرآيندها و مکانیسم‌های  تنظیم‌کننده دادوستد
  2. بازار به‌عنوان  يک مجموعه شرايط و ساختارهاي دادوستد
  3. بازار به‌عنوان مکان دادوستد

فیلپ کاتلر[1]که پدر بازاریابی مدرن لقب دارد نیز بازار را این‌گونه تعریف کرده است:

"بازار مشتمل بر تمام مشتریان بالقوه‌ای است که دارای نياز و خواسته مشترک باشند و برای تأمین نیاز و خواسته‌ خود، به انجام مبادله متمایل‌اند و توانایی انجام این کار را نیز دارند".

بازار با هر تعريف و هر ماهيتي که در نظر گرفته شود، فرآيندي است که معمولاً از میان آن رقابت برمی‌خیزد و  انتظار می‌رود از اين فرآيند کارايي حاصل شود.فرآيندهاي بازار تنها  زماني  به نحو کامل  و دلخواه عمل مي­کنند  که  اين نهاد در يک اقتصاد بازاري مستقر باشد؛ زیرا در يک اقتصاد مبتنی بر بازار، نهادهاي غیر بازاری  کمتري وجود دارد و بنابراين موانع  کمتري بر سر عملکرد آزاد مکانیسم بازار قرار دارد.

بازارهای الکترونیکی

بازارهای الکترونیکی اساس تجارت الکترونیکی می‌باشند. امروزه سیستم‌های اطلاعاتی وجود دارند که شرکت‌ها را به هم پیوند داده و این شرکت‌ها با مشتریان و تأمین‌کنندگانشان همانند یک مجموعه تلقی می‌شود. بازار الکترونیکی یک سیستم اطلاعاتی میان سازمانی است که به خریداران و فروشندگان این امکان را می‌دهد که در مورد قیمت­ها و محصولات ارائه‌شده به تبادل اطلاعات بپردازند. این بازار به‌عنوان واسطه عمل می‌کند و شرکت‌کنندگان در این بازار می‌توانند خریداران، فروشندگان و یا طرف‌های سوم مستقل و یا کنسرسیوم‌های میان چند شرکت باشند. بازارهای الکترونیکی ، کانون‌ها و محیط‌های تجاری تعاملی هستند که در آن شرکت‌های مختلف برای انجام فعالیت‌های B2B در تجارت الکترونیکی و دیگر فعالیت‌های مربوط به تجارت الکترونیکی گرد هم می‌آیند. با رسمیت یافتن واژه بازارهای الکترونیکی بخصوص نوع اینترنتی آن‌ها، بسیاری از فرایندهای مرسوم در حوزه تجارت و زنجیره تأمین و بازاریابی تغییر نموده‌اند. برخی از این تغییرات عبارت‌اند از:

  • کاهش اطلاعات نامتقارن بین طرفین مبادله
  • کاهش هزینه‌های مرتبط با جستجوی اطلاعات برای خریداران
  • کاهش زمان بین خرید تا تحویل محصولات سنتی و اطلاعاتی خریداری‌شده در بازارهای الکترونیکی
  • قابلیت معامله بین خریداران و فروشندگانی که در مکان‌های متفاوت قرار دارند
  • قابلیت معامله بین خریداران و فروشندگان در 24 ساعت هرروز هفته
  • از بین رفتن واسطه‌های سنتی و افزایش تعداد واسطه‌های با ارزش‌افزوده

به‌طورکلی بازارها، چه از نوع فیزیکی و سنتی و چه از نوع نوین و الکترونیکی، سه وظیفه اصلی بر عهده ‌دارند که عبارت‌اند از:

  • آشنایی و هماهنگی بین خریداران و فروشندگان
  • فراهم نمودن امکانات لازم برای مبادله اطلاعات، محصولات، خدمات، و پرداخت‌ها بر اساس تبادلات مرسوم در بازار
  • فراهم نمودن زیرساخت‌ها و چارچوب‌های قانونی لازم برای حضور مؤثرتر افراد و سازمان‌ها

 

فضای بازار الکترونیکی

فضای بازار الکترونیکی به پدیده اقتصادی اشاره دارد.که محصولات، واسطه‌ها و مشتریان به طریقی به‌صورت الکترونیکی باهم تماس و مبادله دارند.فضای بازار الکترونیکی نماد مجازی از بازارهای فیزیکی است.به‌طورکلی، فعالیت اقتصادی تحت این فضای الکترونیکی، اقتصاد الکترونیکی را ارائه می‌کنند.فضای بازار الکترونیکی شامل بازیگران بازار، کالاها و خدمات و فرایندهای بازار می‌باشد.  بازیگران بازار شامل تولیدکنندگان محصولات(کارخانه‌ها ، کشاورزان، متخصصین یک حوزه خدماتی و...)، واسطه‌ها، فروشندگان(عمده‌فروشان و خرده‌فروشان)، خریداران و فروشگاه‌ها می‌باشند. در فضای بازار هرگونه محصول  سنتی و  اطلاعاتی عرضه می‌شود. فرایندهای بازار شامل فرایندهای تأمین، تولید، بازاریابی، رقابت، توزیع، مصرف و غیره می‌شود.

در فضای بازار الکترونیکی حداقل برخی از ترکیبات یا عناصر ، الکترونیکی ، دیجیتال ، مجازی ، مستقیم و یا از طریق شبکه می‌باشند . برای مثال ، یک بازیگر بازار الکترونیکی دارای پست الکترونیک و یک صفحه وب است . ممکن است یک کالای الکترونیکی ، مانند CD-ROM  در یک فروشگاه فیزیکی عرضه شود . کسی که کالای فیزیکی را در فروشگاه فیزیکی ارائه می‌کند ممکن است اطلاعات تجاری خود را از طریق شبکه به مشتریان برساند و مشتریان از طریق شبکه اینترنت کالاهای مورداشاره را جستجو کنند ؛ اما تولید ، سفارش ، پرداخت و توزیع به شیوه سنتی انجام گیرد .

 

انواع بازار الکترونیکی

چندین نوع بازار الکترونیکی وجود دارد. بازارهای الکترونیکی از نوع B2C عمدتاً به‌صورت فروشگاه و مراکز خرید اینترنتی هستند. بازارهای الکترونیکی از نوع  B2B عبارت‌اند از محل فروش، محل خرید یا محل معاوضه کالا و خدمات.

 

فروشگاههای الکترونیکی

فروشگاه الکترونیکی در حقیقت وب سایتی است که شامل خدمات و کالاهایی برای عرضه به کاربران رسانه‌های الکترونیکی و اطلاعاتی بالأخص اینترنت باشند.این فروشگاه الکترونیکی است . فروشگاه می‌تواند متعلق به تولیدکننده یا مربوط به یک واسط باشد یا  مربوط به فردی باشد که می‌خواهد لوازم‌خانگی خود را به فروش برساند. درواقع فروشگاه‌های الکترونیکی را می‌توان با توجه به نوع اجناسی که در آن‌ها به فروش می‌رسد به دو گروه اصلی تقسیم‌بندی نمود:

  • فروشگاه‌های B2B

  • فروشگاه‌های B2C

هر فروشگاه دارای چندین مکانیسم است که برای به فروش رساندن اقلام مختلف ضروری می‌باشند. رایج‌ترین مکانیسم‌ها عبارت‌اند از کاتالوگ الکترونیکی، موتور جستجویی که به مشتریان کمک می‌کند، قابلیت‌های حراجی الکترونیکی، مدخل پرداخت که اقدامات مربوط به پرداخت از طریق آن صورت می‌گیرد، بخش مربوط به حمل‌ونقل که ترتیب نقل‌وانتقال اقلام خریداری‌شده در آن مشخص می‌شود، امور مشتریان ازجمله اطلاعات مربوط به محصولات و ضمانت‌نامه آن‌ها و غیره.

مراکز خرید الکترونیکی

مشتریان علاوه بر خرید از فروشگاه‌ها، می‌توانند از مراکز خرید الکترونیکی نیز خرید کنند. این مراکز خرید که شبیه به مراکز خرید دنیای واقعی هستند ، محل خریدی آنلاین هستند که فروشگاه‌های زیادی در آن‌ها وجود دارد. برای مثال Hawaii.com یک مرکز خرید الکترونیکی شامل یک راهنما از گروه‌های مختلف محصولات و فروشگاه‌های مربوط به هر یک از این گروه‌ها است زمانی که گروه قلم کاری موردعلاقه خود را مشخص می‌کند، به فروشگاه مربوطه انتقال می‌یابد این نوع مراکز خرید دارای خدمات اشتراکی نیستند. در اینجا فقط یک دایرکتوری ارائه می‌شود. سایر مراکز خرید خدمات اشتراکی ارائه می‌دهند(مانند choicemall.com ) . برخی از این مراکز خرید در حقیقت شبیه به خرده‌فروشی‌های بزرگ در دنیای واقعی هستند و برخی دیگر شبیه به خرده‌فروشی‌های مجازی هستند

 

انواع فروشگاه ها و مراکز خرید

چندين نوع فروشگاه و مراکز خريد وجود دارند:

  • فروشگاه‌ها/مراکز خريد عمومي: بازارهاي بزرگي هستند که انواع محصولات را به فروش می‌رسانند. به‌عنوان‌مثال می‌توان به com و پورتال‌های عمومي بزرگ مانندyahoo.com اشاره کرد. تمام فروشگاه‌های بزرگ و فروشگاه‌هایی که تخفيف می‌دهند در اين گروه قرار می‌گیرند.
  • فروشگاه‌ها/مراکز خريد ويژه: اين نوع فروشگاه‌های الکترونیکی فقط يک يا چند نوع محصول، مثلاً کتاب، گل، اسباب‌بازی را به فروش می‌رسانند. com کار خود را به‌عنوان فروشنده تخصصي کتاب آغاز کرد اما امروزه فروشگاهي کاملاً عام است.
  • فروشگاه‌های منطقه‌ای در مقايسه با فروشگاه‌های جهانی:برخي فروشگاه‌ها مانند خواربارفروشی‌های الکترونيکي يا فروشندگان مبلمان سنگين فقط به مشترياني خدمات ارائه می‌دهند. که در نزديکي آن‌ها سکونت دارند. براي مثالcom   فقط به مردم هنگ‌کنگ خدمات ارائه می‌دهند. اين فروشگاه خواربار خود را به نيويورک ارسال نمی‌کند. البته برخي فروشگاه‌های محلي محصولات خود را به مشترياني در کشورهاي ديگر نيز می‌فروشند مشروط بر این‌که مشتري هزینه‌های حمل‌ونقل، بيمه و ساير هزینه‌ها را بپردازد (مانند hothothot.com)
  • فروشگاه‌های کاملاً الکترونیکی  در مقابل فروشگاه‌های فیزیکی و الکترونیکی یا ترکیبی:فروشگاه‌ها می‌توانند سازمان‌های کاملاً  الکترونیکی باشند که در دنيا واقعي شعبه فروشگاهی‌ای ندارند مانند Buy.com یا می‌توانند فروشگاه‌های کاملاً فیزیکی باشند که هیچ شعبه الکترونیکی‌ای ندارند یا می‌توانند هم شعبه فیزیکی و هم شعبه الکترونیکی داشته باشند که به آن‌ها فروشگاه‌های ترکیبی گویند.

 

بازارهای الکترونیکی خصوصی

بازارهای الکترونیکی خصوصی بازارهایی هستند که متعلق به یک شرکت می‌باشند، بازارهای خصوصی یا فروشنده یا خریدار هستند. منظور از بازار الکترونیکی فروشنده شرکتی مانند Cisco است که محصولات استاندارد یا سفارشی را به شرکت‌های واجد شرایط می‌فروشد. این نوع فروش بانام "یک-به-چند"[2]  نیز شناخته می‌شود. این وضعیت شبیه به فروشگاه B2C است. در بازار الکترونیکی خریدار، شرکت از تولیدکنندگان خرید می‌کند .این نوع خرید بانام "چند-به-یک"[3] نیز شناخته می‌شود. برای مثال هتل Raffles اقلام موردنیاز خود را از فروشندگان معتبری خریداری می‌کند که به بازار آن وارد می‌شوند. بازارهای خصوصی معمولاً فقط برای اعضای انتخاب‌شده باز هستند و عموم افراد نمی‌توانند وارد آن شوند.

 

بازارهای الکترونیکی عمومی

بازارهای الکترونیکی عمومی همان بازارهای B2B هستند. این بازارها معمولاً متعلق به‌طرف ثالث (نه فروشنده و نه خریدار) یا گروهی از شرکت‌های خریدار و فروشنده هستند و معمولاً به تعداد زیادی فروشنده و خریدار کمک می‌کنند. ضمناً این بازارها بانام سهامی (مانند بازار سهام ) نیز شناخته می‌شوند. این بازارها برای عموم افراد باز هستند و توسط دولت یا مالکین بازار اداره می‌شوند.

 

پورتال های اطلاعاتی

منظور از پورتال[4] مکانیسمی است که در بازارهای الکترونیکی، فروشگاه‌های الکترونیکی و انواع دیگر تجارت الکترونیکی (مانند تجارت بین سازمانی، آموزش الکترونیکی و غیره) مورداستفاده قرار می‌گیرد. با گسترش استفاده از اینترانت‌ها و اینترنت، بیشتر سازمان‌ها با سرریز اطلاعات در سطوح مختلف روبه‌رو هستند. اطلاعات در اسناد متعدد، پیام‌های پست الکترونیکی و پایگاه‌های داده در موقعیت‌های مختلف و سیستم‌های مجزا پراکنده‌شده است. یافتن اطلاعات مرتبط و دقیق معمولاً بسیار وقت‌گیر بوده و برای این منظور باید به چندین سیستم دسترسی داشته باشید.

کارمندان سازمان مقدار زیادی از وقت خود را به هدر می‌دهند. یک راه‌حل برای مشکل استفاده از پورتال‌ها است. منظور از پورتال مدخل اطلاعات است. پورتال‌ها مشکل سرریز اطلاعات را حل می‌کنند و به افراد امکان می‌دهند تا اطلاعات موردنظر خود را در سیستم‌های فناوری اطلاعات و اینترنت با استفاده از تکنیک‌های جستجو و محیطی مبتنی بر اینترانت جستجو کنند. منظور از پورتال اطلاعاتی یک نقطه دسترسی واحد از طریق مرورگر وب به اطلاعات حیاتی تجاری است که در داخل و خارج از سازمان قرار دارند. در بیشتر پورتال‌های اطلاعاتی کاربران می‌توانند آن‌ها را شخصی‌سازی کنند.

پورتال‌ها تعاریف و اشکال گوناگونی دارند. یک روش برای تمایز بین آن‌ها مشاهده محتوای آن‌ها است که می‌تواند بسیار محدود با گسترده باشد.

  • پورتال‌های تجاری[5]:این پورتال‌ها محتوا را برای انجمن‌های مختلف ارائه می‌دهند و رایج‌ترین پورتال‌ها در اینترنت هستند. هرچند کاربران می‌توانند این پورتال‌ها را شخصی‌سازی کنند بااین‌وجود این نوع پورتال‌ها برای مخاطبین عام طراحی‌ شده‌اند و محتوای رایجی را به‌صورت بلادرنگ ارائه می‌دهند. comنمونه‌هایی از این نوع سایت‌ها می‌باشد.
  • پورتال‌های شرکتی[6] : پورتال‌های شرکتی دسترسی سازمان‌یافته به محتوای غنی در درون خود شرکت یا انجمن‌های وابسته به شرکای شرکت را ارائه می‌دهند.
  • پورتال‌های انتشاری[7]: این پورتال‌ها اطلاعات فیلتر شده خاصی را برای افراد ارائه می‌دهند. محتوای ارائه‌شده بسیار محدود بوده و معمولاً در این نوع پورتال‌ها شخصی‌سازی محتوا صورت نمی‌گیرد، اما دارای ویژگی‌های پیشرفت جستجو و قابلیت‌های برقراری ارتباط متقابل هستند. نمونه‌هایی از این سایت‌ها عبارت است از : techweb.com.
  • پورتال‌های شخصی[8] : این پورتال‌ها اطلاعات غربال‌شده خاصی را برای افراد ارائه می‌دهند. محتوای ارائه‌شده بسیار محدود بوده و معمولاً بسیار شخصی می‌باشند و مخاطبین آن‌ها بسیار اندک می‌باشند.
  • پورتال‌های سیار[9]: پورتال‌هایی هستند که از طریق دستگاه‌های سیار قابل‌دسترسی هستند. امروزه باوجود گوشی‌های تلفن هوشمند و تبلت ها، تعداد زیادی از پورتال‌ها به شکلی طراحی ‌شده‌اند که از طریق ابزارهای سیار قابل‌دسترس باشند.
  • پورتال‌های صوتی[10] : پورتال‌های صوتی وب سایت‌ها و معمولاً پورتال هایی هستند که دارای رابط های صوتی می‌باشند. این بدان معنا است که می‌توان از طریق تلفن های ثابت یا همراه به آن‌ها دسترسی پیدا کرد. AOLbyPhone نمونه ای از سرویسی است که به کاربران امکان می‌دهد پست الکترونیکی، اخبار و محتوای دیگری را از طریق تلفن از AOL بازیابی کنند. در این سرویس هم از ویژگی تشخیص صوت و هم از فناوری تبدیل متن به صوت استفاده شده است. پورتال‌های صوتی به‌خصوص برای سازمان هایی مفید واقع می‌شوند که به مشتریان امکان می‌دهند شخصاً به اطلاعات موجود در پایگاه‌های داده اینترنت دسترسی یابند( به‌عنوان‌مثال یافتن وضعیت پروازها در com).

 

[1]Philip Kotler

[2]One-to-Many

[3]Many-to-One

[4]Portal

[5]Commercial Portals

[6] Enterprise Portals

[7]Publishing Portals

[8] Personal Portals

[9] Mobile Portals

[10] Voice Portals

خواندن 680 دفعه آخرین ویرایش در سه شنبه, 10 اسفند 1395 ساعت 09:41
برای ارسال نظر وارد سایت شوید

عضویت در خبرنامه

دریافت جدیدترین اطلاعات در زمینه بازارایابی دیجیتال

ورود به سایت