شنبه, 07 اسفند 1395 ساعت 15:06

مدل های تجارت الکترونیک

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

11 مدل کسب و کار الکترونیک

انواع مدل های کسب و کار الکترونیک به شرح زیر تعریف می گردد. 

مدل B2B

تجارت از نوع کسب‌وکار به کسب‌وکار الگويي از تجارت الكترونيكي است كه طرفين معامله  کسب‌وکار هستند. بيشتر کسب‌وکارهای فروش و تأمین مواد اوليه و خدمات موردنیاز خود را طريق کسب‌وکارهای تجاري كه ممكن است يك شركت بازرگاني,توليدي,صنعتي , توزيعي و يا  ... باشند انجام می‌دهند

تجارت B2B درواقع انجام همين اعمال تجاري اما با استفاده از فناوری‌های اطلاعاتي و ارتباطي است . در B2B  لازم است كالاها در معرض ديد قرار گيرند . يك کسب‌وکار می‌تواند مواد اوليه موردنیاز و درخواست‌های خريد خود را نيز در معرض ديد ساير کسب‌وکارها قرار دهد تا کسب‌وکارهای عرضه‌کننده آن كالاها و خدمات پیشنهاد‌ها فروش خود را براي آن‌ها ارسال نمايند .

 

بیشتر کالاهای مورد معامله در B2B توسط کسب‌وکارهایی خریداری می‌شود که به دنبال تولید محصول یا خدمات هستند. این کالای خریداری‌شده در ترکیب با کالاهای دیگر و ایجاد ارزش‌افزوده به محصولی دیگر و قابل‌عرضه در معاملات B2B تبدیل می‌شود و این زنجیره تا فروش به عرضه‌کنندگان عمده محصول نهایی به‌عنوان یک فرایند B2B شناخته می‌شود. این مدل دارای دو بخش اساسی می‌باشد:

  • بازار افقی: در این بازار عرضه کالا، خدمات و اطلاعات مدنظر است. حمل کالا و تجزیه‌وتحلیل آمار و اطلاعات مرتبط، پشتیبانی خدمات و امور فنی نیز جزئی از این بازار است.
  • بازار عمودی: عموماً مرتبط با امور صنعتی است. در این بخش مواردی چون تسهیل امور صنایع موردبحث قرار می‌گیرد. در این بازار به‌ویژه صنایعی که از گسترش زیادی برخوردارند و یا صنایعی که دارای پراکندگی زیاد و یا منابع انسانی متعدد هستند، موردتوجه قرار می‌گیرند. صنایع مرتبط با فولاد، پتروشیمی، سایر صنایع شیمیایی، صنایع پلیمر و غیره نمونه‌هایی ازاین‌گونه صنایع هستند.

در مدل B2B عمدتاً دو شرکت به مبادله تجاری با یکدیگر می‌پردازند.

مدل C2C

تجارت الکترونیک "مصرف‌کننده  به مصرف‌کننده" به تجارت‌های ساده‌ی شخصی گویند که به‌صورت فردی بین مصرف‌کنندگان انجام می‌گیرد.مدل C2C شبیه یک سمساری است. ایده اصلی این مدل این است که مصرف‌کنندگان با یکدیگر بدون واسطه به خریدوفروش بپردازند.اين نوع تعاملات ممكن است شامل طرف سوم بشود يا نشود. تجارت الکترونیکC2C با رشد بازارهای الکترونیکی و حراج‌های الکترونیکی به وجود آمده، به‌خصوص صنایعی که کارخانه‌های تجاری می‌توانند آنچه را که می‌خواهند از بین انواع محصولات  به مزایده بگذارند.به نظر می‌رسد این مدل بیشترین پتانسیل را برای توسعه در آینده دارد.این نوع تجارت الکترونیکی حداقل به 3 فرم زیر تقسیم‌بندی می‌شود:

  • حراج‌های آسان منطقه‌ای مثل "ای بی" که محصولات در حال فروش در وب را به‌صورت زنده و آنلاین به مزایده می‌گذارد.
  • سیستم‌های نظير به نظير مانند مدل "نپ استر"(پروتکلی برای به اشتراک گذاشتن فایل‌ها بین کاربران با استفاده از گفتگوهایی شبیه IRC)
  • بازارهای اینترنتی که خریداران و فروشندگان به‌صورت آنلاین باهم گفتگو می‌کنند مثل eWanted و Excite classifieds.

درزمینه نقش تجارت C2Cدر تجارت جهانی باید گفت بااینکه سایت‌های C2C ازجمله "ای بی" و "نپ استر" در بین مردم متداول و محبوب هستند ولی این مدل تجارت،نقش کوچکی در بین تجارت‌های جهانی بازی می­کنند.

مدل G2G

اين مدل شامل مبادلات تجاري بين دولت‌ها مي‌باشد. براي انعقاد قراردادهايي در زمينه‌هاي مختلف بين كشورها از اين مدل استفاده مي‌گردد. به‌عنوان‌مثال اگر دو كشور بخواهند در زمينه صادرات و واردات با يكديگر قرارداد منعقد نمايند از مدلG2Gاستفاده نمايند. اين مدل همچنين شرايط ارتباط و تقابل بین دو سازمان دولتی دو یا چند وزارتخانه را فراهم می‌سازد و مواردی چون ارتباط شهرداری‌ها با پلیس، ‌وزارت كشور، نهادهای نظامی و غيره را شامل می‌شود. در این مدل مبادلات میان دو سوی یك فرآیند الكترونیكی ممكن است شامل مبادلات بازرگانی باشد یا صرفاً به تبادل اطلاعات محدود باشد. مدل G2G شامل دو بخش است:

  • نهادهای داخلی : تبادل کالا و خدمات و اطلاعات در درون یک دولت می‌باشد. تبادل اطلاعات پزشکی در بین مراکز پزشکی دولتی در داخل یک کشور نمونه‌ای از آن می‌باشد.
  • نهادهای خارجی  :تبادل کالا و خدمات و اطلاعات بین دولت‌ها می‌باشد. سامانه اطلاعات شنگن نمونه‌ای است از آن‌که به‌منظور تسهیل تبادل اطلاعات بین کشورهای عضو پیمان شنگن طراحی‌شده است.

مدل P2P

اين مدل تجاري افراد حقيقي و حقوقي را قادر می‌سازد تا به‌طور مستقيم منابع خود با ديگر همتايان خود به اشتراک‌گذارند يا مبادله کنند. مدل تجارت الکترونیکی P2P برای تسویه‌حساب کردن شرکت‌کنندگان در حراج با فروشنده ‌است که مشهورترین آن‌ها خدمات"پيپال" است تجارتP2P در چهارچوبی کار می‌کند که افراد بتوانند مستقیماً باهم پول ردوبدل کنند و درحالی‌که سهم اصلی دادوستد پولی را نقل و انتقالات رودررو بر عهده دارد، فن‌آوری تلفن‌های همراه تعداد افراد بیشتری را در دادوستد غیرحضوری سهیم می‌کند.

با استفاده از سخت‌افزار MONDEX که زیرمجموعه Mastercard می‌باشد، کاربران قادرند تا نقل و انتقالات الکترونیکی پولی خود را انجام دهند و پول خود را از یک کارت اعتباری، به کارت اعتباری دیگر منتقل نمایند. نحوه استفاده از تلفن همراه بدین‌صورت است که به‌جای فن‌آوری GSM که استاندارد معمول ارتباطی تلفن همراه در بسیاری از کشورها، به‌ویژه در اروپاست،فن‌آوری دیگری تحت عنوان پروتکل به‌کارگیری نرم‌افزار کاربردی از طریق تجهیزات بی‌سیم که به‌اختصار WAP نامیده می‌شود، جایگزین می‌گردد. در این شیوه ، هر تلفن همراه از طریق مرکز تلفن با یک کامپیوتر خدمت دهنده مرتبط می‌شود و می‌تواند نرم‌افزار موردنیاز کاربر خود را بر روی کامپیوتر مذکور فعال نماید. بدین ترتیب،استفاده‌کننده می‌تواند اطلاعات خود را از طریق کامپیوتر خدمت دهنده که خود از طریق اینترنت و یا شبکه‌های ارزش‌افزوده ( VAN ) به مراکز تجاری و خدماتی متصل است، ارسال و یا دریافت نماید.

مدل B2C

اين شكل از تجارت الكترونيكي بين يك شخص حقيقي كه مصرف‌کننده نهايي است با يك شخص حقوقي (كه می‌تواند یک کسب‌وکار باشد)صورت می‌گیرد و به خریدوفروش كالا و خدمات بين يك کسب‌وکار و مصرف‌کننده اطلاق می‌شود. در اين روش خريدار و فروشنده مستقیماً و بدون واسطه از طريق فناوری‌های ارتباطي و اطلاعاتي باهم در ارتباط هستند. درواقع تمامي تبادلات خرده‌فروشی و خريداران انفرادي در طبقه‌بندی B2C قرار می‌گیرند.

اين شكل از تجارت الكترونيكي شايد بيشترين استفاده را براي افراد عادي داشته باشد. بيشتر فروشگاه‌هاي اينترنتي بر پايه تجارت الكترونيكيB2Cعمل مي‌كنند. به‌طور مثال زماني كه افراد از طريق اينترنت سفارش خريد يك كتاب ياCDيك نرم‌افزار را می‌دهند در اصل با استفاده از مدلB2Cاقدام به اين كار نموده‌اند.

استفاده از مدل B2C براي افرادي كه محصولي براي فروش دارند بسيار مناسب است، زيرا گستره مشتريان خود را محدود به فروشگاه و مغازه خود نمي‌كنند. مدل دسته‌بندي‌هاي تجارت الكترونيك شكل ديگري از مدل‌هاي تجارت سنتي است. وقتي افراد در تجارت سنتي خود يك خرده‌فروش هستند و يا با مشتريان عادي سروكار دارند نوع مدلي كه در تجارت الكترونيكي خود انتخاب می‌کنند نيز همين خواهد بود. يعني با استفاده از مدل تجارت الكترونيك B2C اقدام به فروش محصولات خود در محيط اينترنت می‌کنند. خريداراني كه از اين مدل استفاده مي‌كنند معمولاً استفاده‌كنندگان عادي از  

اينترنت هستند كه به‌صورت اتفاقي و يا هدفمند با محصولات برخورد مي‌كنند و آن را خريداري مي‌كنند. اين شيوه براي خریداران نيز داراي مزايايي چون خريد ارزان‌تر كالا نسبت به دنياي واقعي، حذف واسطه‌ها، دريافت اطلاعات كالا و امكان مقايسه بين محصولات مختلف و امكان دريافت كالا را در محل دارد.

در اين روش كاتالوگ و مشخصات كالا به سهولت قابل‌دسترسی و مشاهده بوده و مشتري قادر است بر اساس ويژگي‌هاي متعدد همچون نام، نوع، رنگ، وزن، قيمت و غيره،كالاي موردنظر خود را پيدا كند. توضيح كالاها مي‌تواند به همراه تصاوير متعدد باشد. در مدلB2C  فرد در نقش يك فروشنده و يا يك تاجر حرفه‌اي عمل مي‌كند نه شخصي كه يك محصولي در يك زمان محدود براي فروش دارد. بايد توجه داشت كه افرادي كه این‌گونه هستند و يك محصول دارند و كار آن‌ها تجارت نيست معمولاً از مدل تجارت الكترونيك C2C استفاده مي‌كنند مانند سايت "ای بی" كه كاربران محصول خود را در آنجا در معرض نمايش قرار مي‌دهند اما به‌صورت حرفه‌اي كار تجاري انجام نمي‌دهند.

مدل C2B

با افزايش روزافزون مصرف‌کنندگان آنلاین، بسیاری از خریداران دریافته‌اند که شیوه انتخاب محصول بسیار گسترده و ممکن است آنان را غوطه‌ور سازد. چراکه وقتی مصرف‌کنندگان، سایت‌هایی را در ارتباط با فروش محصول موردنظر خود می‌یابند، یافتن خود محصول در آن سایت و به دست آوردن قیمت محصول اغلب کار دشوار است.بنابراین جهت راحت‌تر نمودن امر خرید، نیاز به روش‌های جدید خریدوفروش اینترنتی آنلاین است که در آژانس‌های فروش به سوددهی منتهی شود باید از یک استراتژی فروش استفاده نمایند مانند Priceline که خود را با این استراتژی تطبیق داده است. در مدل C2B مصرف‌کنندگان می‌توانند با يكديگر متحد شده و گروه‌های فروشنده را براي کسب‌وکار تشكيل دهند. اين گروه‌ها می‌توانند انگیزه‌های اقتصادي يا اجتماعي داشته باشد . در اين مدل افراد از اينترنت براي فروش محصولات يا خدمات خود به سازمان‌ها و افرادي كه در انتظار خريد باقیمت پيشنهادي هستند استفاده می‌کنند.

مدل B2B2C

در این مدل، علاوه بر نقش‌های ارائه‌دهنده محصول/ خدمات و مصرف‌کننده نقش واسطه نیز وجود دارد. شرکت تولیدکننده، محصول خود را به مشتریان یک شرکت طرف سوم ارائه می‌دهد. شرکت طرف سوم هیچ ارزش‌افزوده‌ای به محصول اضافه نکرده و تنها آن محصول را به مصرف‌کننده نهایی می‌رساند

مدل B2A

تمامي مبادلات تجاري و مالی‌ای كه بين شرکت‌ها، سازمان‌ها و ادارات دولتي صورت می‌پذیرند در اين طبقه از مدل‌های تجارت الكترونيكي قرار می‌گیرند. اين مدل تجاري روشي جديد محسوب می‌گردد اما با ارتقاء سطح ارتباطات دولت‌ها به‌سرعت رشد می‌نماید. تجارت الكترونيكي B2A شامل دو بخش عمده می‌گردد. بخش اول شامل خريد كالا و خدمات توسط ادارات از بخش غیردولتی يا بنگاه‌های تجاري است و بخش دوم شامل پرداخت‌های بخش غیردولتی يا بنگاه‌های تجاري به ادارات دولتي بابت ماليات و عوارض مختلف است.

مدل C2A

به دنبال رشد مدل‌های تجاري B2C و B2A، گرايش دولت‌ها به سمت جمع‌آوری کمک‌های مردمي، پرداخت ماليات بر درآمد و هرگونه امور تجاري ديگري كه طرف مبادله دولت، شهروندان كشور باشد گسترش خواهد يافت.  در اين راستا، مدل تجارت الکترونیکی C2A می‌تواند پديدار گشته و رشد نمايد.

مدل G2B

مدل G2B مدلی برای تبادل کالا، خدمات و اطلاعات بین نهادهای دولتی و بخش‌های کسب‌وکاری طراحی‌شده است. این مدل برقراری ارتباط الکترونیکی مناسب برای تبادل کالا، خدمات و اطلاعات بین سامانه‌های کسب‌وکاری و سامانه‌های دولتی را مدنظر قرار می‌دهد.در حقيقت اين مدل ارائه‌دهنده رابطه‌ای تجاری میان دولت و کسب‌وکارها است که در آن دولت به کسب‌وکارها محصولات می‌فروشد، یا به آن‌ها خدمات ارائه می‌دهد.

مدل G2C

این مدل را به‌اختصار G2C می‌نامند. این مدل برای برقراری ارتباط بین نهادهای دولتی با افراد حقیقی که شهروندان کشورها را تشکیل می‌دهند، طراحی‌شده است. با استفاده از این مدل خدمات دولتی به‌صورت آنلاین و الکترونیکی در اختیار مصرف‌کنندگان كه همان شهروندان يك كشور است، قرار می‌گیرد. در اين راستا اين مدل گاهي به مدل دولت به شهروندان نيز خوانده می‌شود.

نکته قابل‌توجه آن است كه در مدل‌هایی که یک طرف آن دولت می‌باشد، فعا‌لیت‌های غیرانتفاعی نیز بسیار به چشم می­خورند. بسیاری از فعالیت‌های این مدل‌ها جنبه درآمدزایی ندارند و در بسیاری از موارد، یارانه‌های دولتی نیز به چشم می‌خورند. بااین‌وجود به علت آن‌که طرف دیگر نهادی تجاری است یا ماهیت تجاری دارد و یا بنگاهی تجاری است و دست‌آخر آنکه مصرف‌کننده کالا یا خدمات یا اطلاعات می‌باشد، این مدل‌ها نیز زیرمجموعه تجارت الکترونیکی طبقه‌بندی و بحث می‌شود.

 

خواندن 493 دفعه آخرین ویرایش در سه شنبه, 10 اسفند 1395 ساعت 09:43
برای ارسال نظر وارد سایت شوید

عضویت در خبرنامه

دریافت جدیدترین اطلاعات در زمینه بازارایابی دیجیتال

ورود به سایت

محبوب ترین مقالات